×

Bilgilendirme!

Söz konusu bilgiler kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.

 
Safra Kesesi Nedir ?
 
Safra kesesi; karaciğerin hemen altında, karaciğere komşu yerleşmiş bir organdır. Karaciğerde üretilip, yağların sindirimine yardımcı olan safranın depolanmasını işlevini görür. Uzunluğu 1 – 5 cm arasında değişen safra kesesi kanalı (sistik kanal) ile içerisindeki safra karaciğerden gelen ana safra kanalına dökülür. Ana safra kanalı (koledok), oniki parmak barsağının (duodenum) ikinci kısmına açılır. Bu kısma pankreastan gelen sindirim enzimlerinin döküldüğü pankreas kanalı da dökülmektedir.
 
Normalde, yemekler arası dönemde safra kesesi, safrayla doludur. Yemekle beraber, yemeklerin oniki parmak barsağına gelmesiyle safra kesesi uyarılır ve safra kesesi içerisindeki safrayı, ana safra kanalı ile oniki parmak barsağına boşaltır.
 
Safra Kesesi Taşları Nelerdir ?
 
Safra kesesi taşları, safra kesesi içerisinde oluşan küçük taşlardır. Yoğun çamur gibi olabilecekleri gibi, tüm safra kesesini dolduran,10 cm boyutlarına varan taşlar da bulunabilir. 
 
Safra kesesinde taş olması durumunda, safra kesesi kanalı (sistik kanal) tıkandığı durumda safra kesesi tam olarak boşalamayabilir bu durumda da safra kesesi iltihaplanması (kolesistit) gelişebilir. Safra kesesi kanalından geçerek, ana safra kanalı (koledok) içerisine düşebilir bu durumda ana safra kanalı iltihaplanması (kolanjit), sarılık, karaciğer enzimlerinde yükseklik gibi durumlar gelişebilir. Küçük safra kesesi taşlarına bağlı olarak pankreas bezinin iltihaplanması (pankreatit) tablosu da gelişebilir.
 
Safra Kesesi Taşları Nasıl Şikayetlere Yol Açar ?
 
Genellikle karnın sağ üst tarafına, kaburgaların altına yerleşmiş bir karın ağrısına neden olabilirler. Sağ omuza ya da bele yansıyan sırt ağrısı, bulantı – kusma gibi şikayetlere de yol açabilir. Çok şiddetli karın ağrısı, sağ omuza doğru yayılan karın ağrısı, sarılık, ateş yüksekliği safra kesesi taşlarına bağlı ciddi bir durum olabileceğinin göstergesidir. 
 
Safra Kesesi Taşları Nasıl Saptanır ?
 
Safra kesesindeki taşlar, ultrasonografiyle görüntülenebilir. Klinik şikayetleriniz, fizik muayene bulgularınız, laboratuar testlerinizin sonuçlarına göre bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR) görüntülemesi, endoskopik ultrasonografi, endoskopik retrograd kolanjiopankreatografi (ERCP) gibi daha ileri görüntüleme yöntemleri gerekebilir. 
 
Tedavi
 
Şikayetleriniz, fizik muayene bulgularınız, radyolojik ve laboratuar testleriniz değerlendirildikten sonra uygun tedavi şekliniz belirlenecektir. Herhangi bir şikayetiniz yoksa, rutin kontroller esnasında safra kesesinde küçük bir taş veya çamur saptanması durumunda ameliyatsız izlenebilir; ancak yıllar içerisinde şikayetlerin gelişmesi veya safra kesesi iltihaplanması gelişme ihtimaliniz vardır. 
Safra kesesi taşlarının ana tedavisi ameliyat ile safra kesesinin (kolesistektomi) çıkartılmasıdır. Safra kesesi ameliyatı, kapalı (laparoskopik) veya açık yöntem ile yapılabilir. 
 
Kapalı Safra Kesesi Ameliyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) Nedir ?
 
Laparoskopik Kolesistektomi, karnın gazla şişilerek, kamera ve ince el aletleriyle çok büyük bir kesi yapılmadan, safra kesesinin çıkartılması ameliyatıdır. 
 
Ameliyatın Riskleri Nelerdir ?
 
Kanama, safra kesesine komşu safra yolları yaralanmaları, safra sızıntıları, barsak yaralanmaları, enfeksiyon gibi riskler ameliyat sonrası dönemde gelişebilir. 
 
Ameliyattan Sonra Sizin Nasıl Bir Süreç Bekliyor ?
 
Ameliyattan sonra hastalar genellikle ertesi sabah hastaneden taburcu edilebilmektedir. Sindirim sisteminizi çok etkilemeyen bir ameliyat olduğu için yeme içmede bir sıkıntı yaşanması genellikle beklenmez, ancak ameliyattan sonraki ilk dönemde gaz yapıcı yiyecek ve içeceklerden uzak durulması önerilir. 
 
Safra Kesesi Polipleri
 
Safra kesesi polipleri, safra kesesi iç döşemesini oluşturan mukozadan gelişen parmaksı şekilli çıkıntılardır. Genellikle ultrasonografi ile ya da safra kesesi ameliyatı sonrası patolojik inceleme sırasında saptanırlar. Genellikle iyi huylu olup, kanser riski taşımazlar ancak 50 yaşından büyük hastalarda, 1 cm’den büyük poliplerde, geniş tabanlı ve hızlı büyüme gösteren poliplerde kanser riski olduğu için safra kesesi ameliyatı yapılması önerilir. Safra kesesi polip ameliyatı, kapalı yöntemle yapılabilir.
 
Safra Kesesi Kanseri
 
Safra kesesi kanseri, safra kesesi kaynaklı hızlı ilerleyen bir kanserdir. 60 – 70’li yaşlarda ve kadınlarda daha sık görülür. Nedeni tam olarak bilinmese de kronik safra kesesi iltihaplanması, 3 cm’den büyük taşları, 1 cm’den büyük poliplerde safra kesesi kanseri riski artmıştır. Kilo kaybı, sarılık, karın ağrısı, ele gelen şişlik gibi şikayetlere yol açabilir. Ultrasonografi ile saptanabilir, kanser evrelemesi için bilgisayarlı tomografi çekilmesi önerilebilir. Hastalığın yayılım durumuna göre cerrahi tedavi seçenekleri değişkenlik gösterir. Safra kesesi duvarında sınırlı erken bir kanser için sadece safra kesesi nin çıkarılması yeterli olabilir ancak daha ileri durumlarda karaciğer yatağı ve safra yollarıyla beraber daha geniş bir alanın çıkartılması (bazen karaciğerin yarısı) gerekli olabilir. Safra kesesi kanseri, safra kesesi ameliyatı sonrası safra kesesinin patolojik değerlendirilmesiyle de tanı konabilir. Bu nedenle safra kesesi ameliyatı sonrası patoloji sonucu takibi gereklidir.